terug
Achtergronden Roemenie (deel 4)
Na een beschrijving van wat historische en recentere gebeurtenissen in Roemenië en een kort historisch overzicht van de zigeuners (of Roma), vanaf nu een aantal stukjes over allerlei bevolkingsaspecten van de Roma.
Een
aantal bevolkingskenmerken
De Roma-taal is van Indo-Arische afkomst en kent vele gesproken dialecten.
De wortels zijn te vinden in het oude Sanskriet. In de loop van de eeuwen
zijn de verschillende dialecten beïnvloed door de taalgebieden waarin
de sprekers leefden. Hoewel er verschillende dialecten zijn, kennen de Roma
een aantal algemeen gebruikte woorden. Er zijn twee verschillende normen waar
de zigeuners naar onderscheiden worden: taal en stam.
Er zijn drie taal(dialect)groepen. Namelijk de Domari in het Midden-Oosten
en Oost-Europa (de Dom); de Lomarvren in Centraal Europa (de Lom); en de Romani
in West-Europa (de Rom). De Roma hebben geen universele schrijftaal. De 'Taalcommissie'
van de Internationale Roma Unie werkt wel aan een gestandaardiseerd dialect,
maar dat werk is nog niet klaar. Vrijwel alle Roma spreken trouwens ook wel
één of twee talen van het gebied waar ze in wonen. In Roemenië
bijvoorbeeld, spreken de meeste zigeuners wel Roemeens en in ons gebied soms
ook Hongaars.
Behalve een indeling in taal kennen de Roma ook een indeling naar 'stam' of
'natie' (natsiya). Er zijn vier hoofdgroepen: de Kalderash, de Machavaya,
de Lovari en de Churari. Behalve deze groepen zijn er ook vele subgroepen
of zelfs totaal andere indelingen, een nogal gecompliceerde zaak dus! Veel
Roma bevinden zich in een identiteitscrisis. Zijn ze nou Europeanen, of Aziaten;
en zijn ze Roma of bijvoorbeeld Kalderash. Daar komt bij dat de dialectgrenzen
en de stamgrenzen ook erg onduidelijk zijn en door elkaar lopen.
De oudste bekende beschrijvingen van Roma dateren van de tijd dat ze Europa
binnentrokken (rond de 14e eeuw n. Chr.). Hierin worden de donkere huidskleur
en het zwarte haar vaak benadrukt. Tegenwoordig zijn er als gevolg van integratie
met Europese bevolkingsgroepen ook Roma met een lichte huid- en haarkleur.
terug
