De erfenis van Ceausescu

In de Tweede Wereldoorlog bevrijdde de Sovjetunie Oost-Europa van Nazi-Duitsland. Na de oorlog kregen de meeste van deze landen echter geen vrijheid, ze werden door de supermacht Sovjetunie tot satellietstaten gemaakt. Ook in Roemenië werd een communistische regering geïnstalleerd. In 1965 werd Nicolea Ceausescu partijleider, waarmee hij feitelijk de macht in handen kreeg. In 1974 werd hij ook nog president. Ceausescu begon gematigd, maar vanaf 1980 was het land economisch aan de grond en ging het roer om. Tien jaar van obsessieve afbetaling van de schulden volgden; wat alleen mogelijk was door de bevolking zwaar te onderdrukken. De weerstand groeide, maar iedereen die z'n kritiek uitte, verdween. Het leven van de bevolking was van angst doordrenkt. Er was bovendien een volledige censuur, onder meer een reden waardoor Ceausescu tegenover het buitenland de schijn lang heeft kunnen ophouden dat het zo slecht niet ging met zijn land. Hij kreeg zelfs voorzichtige politieke steun van het Westen, vanwege zijn onafhankelijke koers t.o.v. de Sovjetunie. In 1989 stortte het communistische Oostblok ineen en met Kerst 1989 werden Ceausescu en zijn vrouw door het woedende volk, gesteund door het leger, opgepakt en geëxecuteerd. Wat achterbleef was een land met een volledig verwoeste economie, een volledig ontwrichte samenleving en een vreselijk verarmde bevolking. Op deze gevolgen komen we later terug, maar één ding moet nog wel genoemd worden. Dat is het psychologische gevolg van Ceausescu's dictatuur. De Roemenen waren decennia lang volledig van de regering afhankelijk geweest, hadden geen enkel initiatief kunnen nemen. Sterker nog, wie teveel nadacht verdween binnen afzienbare tijd in de kelders van de Securitate (de geheime dienst). En toen deze regering verdween en de mensen weer meer zelf moesten doen en denken, konden ze dat helemaal niet meer! Tegenwoordig veranderd er wel weer wat in de mentaliteit (o.a. door de opkomst van een nieuwe generatie), maar de Roemenen hebben jarenlang in een soort apathie gezeten. En dat gaat een stapje verder dan een 'zuidelijke mentaliteit'. In het Mediterrane gebied gaat alles gewoon wat langzamer, wat rustiger. In Roemenië echter, konden veel mensen alleen nog maar doen wat ze opgedragen werd. En dat is wel erg vervelend voor een land dat in alle opzichten weer moet worden opgebouwd.

terug